Sommige schrijvers hebben op één of andere manier een neus voor op handen zijnde veranderingen in de geschiedenis. Cees Nootenboom had het bijvoorbeeld toen hij in 1989 een appartement huurde in Berlijn, ver voordat de omwenteling zich in de voormalige DDR voltrok. Hij zag de gebeurtenissen letterlijk voor zijn raam ontstaan en tekende deze op, hetgeen zijn weerslag kreeg in Berlijnse Notities (1990). De vorig jaar overleden journalist/schrijver/dichter Ryszard Kapuściński (Pinsk 1932 - Warschau 2007) had het ook meerdere malen; tijdens zijn verblijf in Afrkia vond de dekolonisatie plaats en in totaliteit zag hij maar liefst 27 revoluties en staatsgrepen aan zich voorbijtrekken.

Kapuściński hang naar het reizen werd vooral gevoed door een bovenmatige interesse in de mens. In een speciale reisbijlage van het Nrc rond kerstmis vorig jaar waarbij Kapuściński’s verhalen als leidraad waren genomen, werd dat duidelijk zichtbaar. Kapuściński had namelijk de gewoonte om aan verschillende mensen dezelfde vragen te stellen om zo zijn kennis over een onderwerp te vergroten en nieuwe invalshoeken te ontdekken. Hij verbaasde zich over de mensen die zeiden dat ze zich een onderwerp eigen hadden gemaakt waarbij vaak bleek dat ze er maar één keer over hadden gesproken. Het sierde hem dat hij het geduld kon opbrengen om door te blijven vragen.

Kapuściński begon zijn journalistieke loopbaan vanaf 1949. In 1953 werd hij lid van de communistische partij en vanaf 1964 was hij de enige buitenland correspondent van het Poolse persbureau PAP waarbij hij vooral Latijns-Amerika, Azië en Afrika bezocht. Het gaf hem vooral de mogelijkheid om te ontkomen aan het strenge Poolse communistische bewind waar hij overigens in 1981 defintief mee brak als gevolg van het strenge optreden van de Poolse regering tegen de vakbond Solidarność van Lech Wałęsa. Vanaf dat moment wijdde Kapuściński zich vooral aan het schrijven van boeken. Eén van die boeken is Imperium - ondergang van een wereldrijk dat in 1993 in Nederland uitkwam. (lees verder…)