Het is een merkwaardig mooi stukje Amsterdam; gelegen in Oud-Zuid, geheel in de traditie van de Amsterdamse School, goed onderhouden panden en nu de weelderige klimop herfstig rood en geel kleurt, krijgt de buurt een haast sprookjesachtige lading. Het gaat om het stuk dat gesitueerd is rondom het Roelof Hartplein met als bekendste huis Het Nieuwe Huis dat in 1928 werd gebouwd als huisvesting voor ongehuwden en waar de schrijver-schrijver Jan Arends in 1974 over het balkon sprong. De Harmoniehof werd in 2006 door het Parool, na het Begijnenhof, uitgeroepen tot op één na mooiste straat van Amsterdam en vormde het decor van de in 2006 met de AKO-literatuurprijs bekroonde roman de Bekoring van Hans Münstermann.

De aanleg van de wijk paste in Berlages plan Zuid van 1917 waarbij een grote uitbreiding tussen de Amstel en de Schinkel moest worden gerealiseerd. Voor de bouw werden architecten van de Amsterdamse School benaderd; B. van den Nieuwen Amstel ontwierp onder andere Het Nieuwe Huis, J.C. van Epen de Harmoniehof en ook J.F. Staal heeft een aantal woningen gebouwd. De sierlijke bouwstijl was een reactie op Berlages bouwstijl die volgens een nieuwe generatie architecten te monumentaal was. En dat terwijl Berlage in feite de grondlegger van de Amsterdamse school is geweest. De straatwand moest een kunstwerk worden, één geheel vormen en voorzien worden van in het oog springende details.

De huizen van deze buurt behoren allemaal tot het kapitaal van woningbouwvereniging Samenwerking, honderd jaar geleden opgericht vanuit het toen geldende idealisme dat wonen meer is dan een recht; wonen is een voorwaarde voor een beter leven. Er was namelijk een groeiende behoefte aan betaalbare kwalitatief goede woningen voor het groeiend aantal ambtenaren in de stad. Den ambtenaren verdienden een goed salaris maar ontbeerden het kapitaal om een huis te kopen. In zo’n twintig jaar tijd werden er zo’n 850 woningen gerealiseerd die lang werden bewoond door leraren en andere ambtenaren. Maar ondertussen heeft er wel een verschuiving plaatsgevonden en wonen er opvallend veel journalisten, schrijvers en wetenschappers in de buurt. Afgelopen zondag werd het het boek gepresenteerd dat zij speciaal ter gelegenheid van het honderdjarige bestaan van de woningbouwvereniging schreven; Samenwerking 100 jaar, verhalen van schrijvende bewoners. (lees verder…)