In El Centro Espanol-La Nacional in New York, kun je een proeven aan een avond Spanje in het hart van Manhattan. El Centro heeft niet alleen een klein origineel Spaans restaurant op de begane grond, een gemeenschapscentrum waar je een hapje kunt eten en wat drinken tijdens het kijken naar Spaanse of Latijnse voetbalwedstrijden, maar biedt bovendien elke vrijdag en zaterdag een van de beste Flamengo voorstellingen in New York. Op January 19, danste Nelida Tirado onder begeleiding van El Pola de Sevilla, gitarist Pedro Cortes en percussionist Peter Basil.

El Centro is een van de oudste gemeenschapscentra in New York, opgericht in 1868 in Bowery Street, en gevormd uit een vereniging met overige regionale Spaanse centra als La Nacional in 1929. Het is een van die typische nationale gemeenschapscentra waar immigranten een beetje thuis konden zijn en hulp vonden in hun nieuwe thuis America. Een bezoek aan El Centro is alleen al de moeite waard vanwege de sfeer die uit Spanje geimporteerd is en de laatste jaren zonder meer onder invloed van Latijns Amerikaanse immigranten. Zonder twijfel is deze zelf-redzaamheid van de immigranten in Amerika bij de afwezigheid van overheidsbemoeienis een van de redenen van het succes van de Amerikaanse immigratie politiek. Tot op de dag van vandaag vind je her en der in New York en Amerika nog vele actieve nationale verenigingen zoals El Centro Espanol en The Polish Home in Brooklyn. Deze sociale clubs zijn een geweldige mogelijkheid om voorstellingen en shows van buitenlandse culturen te zien in New York.

Flamengo is een van die folkloristische tradities die een zekere mystiek herbergen, maar ondanks de natuurlijke aantrekkingkracht van de dans en zang, ging mijn interesse nooit dieper dan de weinige pieken uit mijn jeugd toen ik leerde gitaar te spelen. Gefrustreerd dat ik nooit goed genoeg zou leren om tien vingers onafhankelijk van elkaar te orchestreren op de maat van een strak ritme en dus nooit een goede flamengo gitarist zou zijn maakte mijn interesse plaats voor een interesse in alternatieve moderne muziek. Later, associeerde ik de flamengo steevast met een dans voor getrouwde mensen van middelbare leeftijd, verreweg niet zo interessant om te zien of je in te verdiepen als moderne dans, en in grote lijnen is er niet zoveel veranderd volgens mij. Het grootste dele van moderne flamengo richt zich op het overleveren van een traditie door de grote meesters in de centra van de traditie op een bijna scholastische manier. Dus, je zult me niet zo snel aantreffen in het Lincoln Center in mijn avond kostuum voor een of andere flamengo show.

Wat de flamengo zo een fascinerende dans maakt is de combinatie van tradities, uiteenlopend van invloeden uit Andalusia, Zigeuner cultuur, Islamitische en met name Moorse cultuur en zelfs sub-Sahara. De meest aansprekende persoonlijkheid op het podium is Antonio Urban Ruger (El Pola), die met een hand en uitgestoken wijsvinger hen waarschuwt die naar de voorstelling zijn gekomen met een lichtzinnig hart, en aan de andere kant hen wiens gedachten te zwaar wegen op hun hart. Terwijl zijn voeten heen en weer schuiven onder het gewicht van het veranderende postuur van zijn kleine zware lijf, en hij zijn balans die verloren dreigt te gaan probeert te herwinnen, zwellen de verweerde tonen op uit zijn hart naar zijn keel als golvende winden die deinen op het ritme van Pedro Cortes’ drummende en vlugge vingers, die dansen op het hout van zijn Spaanse gitaar rustend op zijn steevaste dijbeen.

El Pola en Pedro Cortes speelden met veel gemak samen en schiepen een natuurlijke harmonie. Die harmonie domineerde echter niet meteen de relatie op het podium met Peter Basil of Nelida Tirado, maar het verstoorde de voorstelling ook niet, omdat Basil’s percussie te timide en ver op de achtergrond stond en Nelida Tirado’s performance te veel op zichzelf stond om er naast te vallen. Tirado’s performance vond misschien ook niet onder ideale omstandigheden plaats, het podium was moeilijk om op te dansen en klein. Haar inspanningen om geconcentreerd te blijven schoten iets te veel door naar een soort overconcentratie op technische perfectie en op de interactie met El Pola en Cortes die veel natuurlijker samen spelen. Maar desondanks, was Tirado’s performance in El Centro Espenol een meerwaarde voor de beleving van de avond.

Een bezoek aan een flamengo voorstelling in El Centro Espanol-La Nacional is een totaalbeleving zonder enige pretentie maar met een professioneel niveau. Je vindt er niet alleen een persoonlijke warmte van een authentiek Spaans-Latijns gemeenschapscentrum, maar ook oorspronkelijke gerechten en flamengo. Dus als je in New York bent, maak het je moeite waard om binnen te gaan.

Links:
Alegrias en la Nacional - The Benevolent Spanish Society known as El Centro Espanol-La Nacional
Nelida Tirado
Pedro Cortes
El Pola - La Manda Carlos (preview) [ram]
El Pola - La Epidemia (preview) [ram]
Flamenco - theory of flamenco at Wikipedia